NOVEL JUMINEM DODOLAN TEMPE ANGGITANE TULUS SETIYADI(Tintingan Sosiologi Sastra) - NILASARI NUR CAHYA, IVA (Jurnal Online Baradha, 2017)
Novel Juminem Dodolan Tempe anggitane Tulus Setiyadi mujudake salah sawijne asiling reriptan sastra ngenani kedadeyan sajroning panguripane manungsa. Novel Juminem Dodolan Tempe narik kawigaten kanggo didadekake objek panliten ngenani konflik sosial sajrone bale wisma kanthi nggunakake tintingan sosiologi sastra, amarga novel ngandhut tema kang ana gegayutane karo panguripane masyarakat. Konflik sajrone novel cundhuk marang kedadeyan kang ana ing satengahing masyarakat, ngenani kanyatan lan kahanan ing sakiwa tengene.Underan panliten iki yaiku (1) Kepriye struktur crita sajrone novel JDT anggitane Tulus S; (2) Gegambaran konflik sosial sajrone novel JDT anggitane Tulus S; (3) Cara mungkasi konflik sosial sajrone novel JDT anggitane Tulus S; lan (4) Aktualitas konflik sosial ing bale wisma sajrone novel JDT yen digayutake karo kanyatan ing bebrayan. Panliten iki nduweni ancas yaiku (1) Ngandharake struktur crita sajrone novel JDT anggitane Tulus S; (2) ngandharake gegambaran konflik sosial sajrone novel JDT anggitane Tulus S; (3) Ngandharake cara mungkasi konflik sajrone novel JDT anggitane Tulus S; sarta (4) Ngandharake Aktualitas konflik sosial ing bale wisma sajrone novel JDT yen digayutake karo kanyatan ing bebrayan.Panliten iki nduweni paedah, yaiku Tumrap panliti, panliten iki minangka sarana ngecakake elmu, kawruh lan ketrampilan kang wis ditampa ing bangku kuliyah gegayutan marang tintingan sosiologi sastra. Tumrap pamaca, bisa nambah kawruh lan bisa dadi sarana aweh piwulangan ngenani statusi sosial lan konflik sajrone mangun bale wisma. Tumrap piwulangan, bisa didadekake patuladhan mligine ngenani mangun bale wisma. Tumrap sastra Jawa Modern, bisa dadi sarana panyengkuyung anggone ngrembakakake telaah sastra, mligine sosiologi sastra sajrone karya sastra.Metodhe kang digunakake sajrone panliten iki yaiku metodhe dheskriptif kualitatif kanthi pamarekan sosiologi sastra, mligine sosiologi kasusastran. Sumber dhata panliten arupa novel Juminem Dodolan Tempe. Dhata panliten awujud gegambaran konflik sosial ing bale wisma sajrone novel Juminem Dodolan Tempe, gegambaran konflik sosial awujud ukara utawa paragraf. Anggone ngumpulake dhata kasebut ngunakake metodhe studi kapustakan utawa dokumen. Teknik analisis dhata nggunakake metodhe dheskirptif analisis.Asile panliten iki diperang dadi papat adhedhasar undheran panliten. Sepisan, struktur crita sajrone novel ana loro, yaiku (1) tema mayor kacingkrangan lan tema minor pangupajiwa lan katresnan. (2) paraga yaiku Juminem, Mariyanto, Minah lan Mbok Joyo Pangat. Gegambaran konflik sosial sajrone novel diperang dadi loro yaiku konflik kulawarga lan konflik masyarakat. Cara mungkasi konflik social diperang dadi loro yaiku lumantar Dhiri Pribadi lan lumantar wong liya. Cara mungkasi konflik lumantar Dhiri Pribadi kagambarake lumantar kedadeyan kang bisa ngowahi pamikirane paraga saengga ngowahi tumindake kanggo mungkasi konflik kasebut. Cara mungkasi konflik lumantar wong liya yaiku kagambarake saka pambiyantune paraga pambiyantu marang konflik sosial paraga utama. Pungkasan, Aktualitas konflik sosial ing bale wisma sajrone novel yen digayutake karo kanyatan ing bebrayan bisa kajupuk saka medhia massa kang ngamot konflik-konflik sosial.Tembung wigati: sosiologi sastra, gegambaran konflik sosial, aktualitas konflik sosial.