MODHALITAS INTENSIONAL ING BASA JAWA DIANA PUTRI SEKARINI - PUTRI SEKARINI, DIANA; SURANA (Jurnal Online Baradha, 2018)
Modhalitas intensional minangka jinise modhalitas ing basa Jawa narik kawigaten merga durung ana kang njlentrehake kanthi cetha tur jangkep. Dideleng saka panganggone basa saben dinan utamane ing basa Jawa, anane modhalitas intensional kurang digatekake dening panutur. Panutur kerep nuturake tembung, frasa, klausa, lan ukara sing nuduhake titikane modhalitas intensional sajrone pacaturan saben dinan nanging dheweke ora sadhar yen lagi nggunakake titikane modhalitas intensional. Bab kasebut nuduhake yen modhalitas intensional isih kurang nduweni kekarepan kanggo disinaoni dening masyarakat utamane panutur basa Jawa. Saka punjer kasebut, underane panliten iki yaiku rong underan. (1) perangane modhalitas ing basa Jawa. (2) perangane modhalitas intensional ing basa Jawa. Adhedhasar underan kasebut tujuwane panliten iki yaiku (1) ngandharake lan njlentrehne perangane modhalitas ing basa Jawa. (2) ngandharake lan njlentrehne perangane modhalitas intensional ing basa Jawa. Teori kang digunakake yaiku teori semantik gramatikal kang nganggo ancangan sintagmatik. Kanggo ngandharake dhata modhalitas intensional ing basa Jawa, dhata kasebut kalebu dhata tulis kanthi cara teknik semak lan teknik cathet. Dhata dijlentrehake kanthi cara agih yaiku distribusional. Dene panyuguhane dhata kanthi metodhe informal. Modhalitas intensioanl ing basa Jawa bisa dititiki adhedhasar panggolonge, yaiku (1) pepenginan, (2) pangajab, (3) pangajak, lan (4) panjaluk. Adhedhasar pepenginan diperang dadi papat, yaiku ana kepenginan, pengin, gelem utawa arep, lan bakal. Adhedhasar pangajab diperang dadi loro, yaiku ana mbok lan muga-muga. Adhedhasar pangajak diperang dadi loro, yaiku ana ayo lan ajak. Adhedhasar panjaluk diperang dadi papat, yaiku ana jaluk utawa suwun, tulung, coba, lan ayo. Tembung Wigati: Modhalitas, modhalitas intensional, basa Jawa.