KOSOK BALEN KANG DUMADI ING TINDAK TUTUR ILOKUSI PANGAKON ATUR PUJI ING DESA PILANG, KECAMATAN KANOR, KABUPATEN BOJONEGORO - AULIA, NISA; ADIPITOYO, SUGENG (Jurnal Online Baradha, 2020)
Kosok balen kalebu salah siji relasi semantik leksikal kang dumadi ing tindak tutur, mligine tindak tutur ilokusi pangakon atur puji. Sadurung iki, durung tau ana panliten kang njlentrehake ngenani topik iki, anane mung panliten ngenani jinise kosok balen utawa jinise tindak tutur atur puji. Panliten iki ditindakake ing Desa Pilang, Kecamatan kanor, Kabupaten Bojonegoro. Punjere panliten iki yaiku kosok balen kang dumadi ing tindak tutur ilokusi pangakon atur puji. Tujuwane panliten kanggo ngandharake lan njlentrehake (1) kosok balen majib, (2) kosok balen undha usuk, (3) kosok balen sesambungan, (4) kosok balen urutan, lan (5) kosok balen maneka werna kang dumadi ing tindak tutur ilokusi pangakon atur puji adhedhasar tujuwan lan isine. Paedahe praktise panliten iki kanggo ngerteni wujude topik iki. Dene paedah teoritise kanggo ngrembakake ilmu semantik pragmatik mligine ing relasi semantik leksikal kang dumati ing tindak tutur. Teori kang digunakake kanggo paliten iki yaiku semantik pragmatik, kanthi jinis panliten etnografi lan sipate informal. Dhata ing panliten iki yaiku tuturan atur puji kang ngemu kosok balen lan sumber panlitene yaiku cecaturane pawongan ing Desa Pilang, Kecamatan Kanor, Kabupaten Bojonegoro. Metodhe cakap lan semak minangka metodhe kanggo ngumpulake dhata panliten iki kanthi teknike tulis. Cara kang digunakake kanggo njlentrehake kosok balen kanthi nggunakake fitur destingtif teges. Dene, kanggo njlentrehake tindak tutur atur pujine nggunakaake jlentrehan semantik pragmatik kang dumadi saka struktur sosial, relasi sosial lan situwasi sosial. Banjur asil panliten kang disuguhake yaiku jinise kosok balen kang dumadi ing tindak tutur ilokusi pangakon atur puji sing cacahe ana suwidak. Cacahe kasebut dumadi saka perangane kosok balen ana lima, perangane atur puji adhedhasar tujuwan ana papat, lan perangane atur puji adhedhasar isine ana telu. Limang kosok balene yaiku kosok balen majib, kosok balen undha usuk, kosok balen sesambungan, kosok balen urutan, lan kosok balen maneka werna. Tindak tutur atur puji adhedhasar tujuwane ana marang Guru, marang pawongan, tumrap alam, lan tumrap kahanan. Dene, tindak tutur atur puji adhedhasar isine ana isi kanthi bener, kanthi becik, lan endah. Anane panliten iki mertandhani yen relasi semantik leksikal bisa dumadi ing tindak tutur. Tembung wigati : kosok balen, tindak tutur atur puji, lan semantik pragmatik.